Het korte antwoord: dit jaar meestal niet, en vanaf 1 januari 2027 juist veel vaker dan je denkt. Het omslagpunt ligt namelijk niet bij nul cent. Hieronder de rekensom, zodat je het zelf kunt nakijken.
De redenering klinkt waterdicht. Bij een negatieve stroomprijs betaal je om je stroom kwijt te raken. Dus zodra de prijs onder nul zakt, zet je je panelen uit. Steeds meer omvormers en thuisbatterijen hebben daar tegenwoordig een knop voor, en sommige kunnen je panelen zelfs automatisch uitschakelen bij teruglevering.
Alleen klopt die redenering in Nederland dit jaar niet, en dat komt door de salderingsregeling.
Zolang je mag salderen, streep je bij teruglevering niet alleen de kale stroomprijs weg tegen je verbruik, maar ook de energiebelasting en de opslagen die je normaal over die kilowattuur zou betalen. Samen is dat ongeveer 13 cent per kWh.
Staat de stroomprijs op min 5 cent, dan "betaal" je die 5 cent — maar je saldeert 13 cent mee. Netto houd je 8 cent over. Je panelen op dat moment terugregelen is dus geld weggooien.
Pas als de stroomprijs dáár onder duikt, kost terugleveren je geld. Dat komt voor, maar het is zeldzaam. Op verreweg de meeste negatieve-prijsuren verdien je nog gewoon.
De salderingsregeling stopt dan volledig — niet geleidelijk, in één keer. Die 13 cent aan meegesaldeerde belasting valt weg. Wat overblijft is de kale stroomprijs, mínus de terugleverkosten die je leverancier rekent.
Vrijwel alle leveranciers stappen per 2027 over van staffels naar een tarief per kilowattuur, ergens tussen de 4 en 6,6 cent. En dan ziet de rekensom er zo uit:
Terugleveren kost je pas geld onder ongeveer −13 cent per kWh.
Terugleveren kost je geld zodra de prijs onder de 4 tot 6,6 cent zakt — dus al bij positieve prijzen.
Precies wanneer jij het meeste opwekt, zit de stroomprijs structureel laag. Niet af en toe — bijna elke zonnige zomermiddag.
Dat is de kern: vanaf 2027 wordt terugleveren niet pas verliesgevend bij negatieve prijzen, maar al bij lage prijzen. En laag is precies wat de prijs is op het moment dat heel Nederland tegelijk opwekt.
Rekent je leverancier dit jaar met staffels — een vast bedrag per bandbreedte — dan verandert een paar kilowattuur minder terugleveren helemaal niets aan je rekening. Je blijft in dezelfde schaal. Terugregelen levert dan letterlijk niets op, tenzij je net onder een grens duikt. Vanaf 2027 telt elke kilowattuur wél mee.
Nergens — en dat is goed nieuws. Er wordt niets gedumpt of vernield. Een zonnepaneel is geen kraan die blijft lopen; het is meer als een waterrad in een beek. Draai je het rad niet, dan stroomt het water gewoon door.
Technisch verschuift je omvormer de spanning weg van het optimale werkpunt, waardoor er minder stroom uit de panelen loopt. Geleidelijk, niet met een schakelaar. Je panelen worden daardoor een paar graden warmer — een kleiner deel van het zonlicht wordt elektriciteit, een groter deel warmte. Verwaarloosbaar en onschadelijk.
Je omvormer doet dit trouwens nu al uit zichzelf: komt de netspanning boven de 253 volt, dan is hij wettelijk verplicht terug te regelen. In wijken met veel zonnepanelen gebeurt dat dagelijks zonder dat iemand het merkt. Daar zit meteen een reden voor zelfverbruik die niets met prijzen te maken heeft: wat je zelf gebruikt drukt de spanning op je aansluiting, waardoor je omvormer minder snel afknijpt en je juist méér opwekt.
Steeds meer systemen hebben een instelling in de trant van "teruglevering uitschakelen bij negatieve prijzen". Ik heb er zelf ook een, in mijn EcoFlow-batterij.
Kijk even of je de drempel kunt aanpassen. Staat hij vast op nul, dan zet die knop je teruglevering uit op momenten dat je er nog gewoon aan verdient. En op 1 januari wordt diezelfde knop opeens te terughoudend, want dan wil je al onder de 5 cent stoppen.
Dat is niet omdat de fabrikant het slecht heeft gedaan. Het is omdat zo'n knop niets weet van de Nederlandse salderingsregeling, van jouw terugleverkosten, of van wat er in januari verandert.
Heb je die knop niet, of wil je weten hoe je het per merk instelt? Dat staat in zonnepanelen uitschakelen bij negatieve prijzen: zo regel je het — inclusief wat je nakijkt bij een oudere omvormer.
Bronnen: Rijksoverheid over het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 · Consumentenbond en Energievergelijker over terugleverkosten en de overgang van staffels naar tarieven per kWh · ANWB Energie en Energievergelijk over terugleveren bij een dynamisch contract · Zonnefabriek over de zero-export-functie in omvormers. De genoemde bedragen zijn indicatief en verschillen per leverancier en contract — reken het na met je eigen tarieven.
Kun je met bovenstaande zelf uit de voeten? Mooi, daar is het voor bedoeld. Wil je dat je systeem dit automatisch doet, op jouw eigen omslagpunt in plaats van op nul? Dat is de teruglever-stop. Of het bij jou kan en wat ervoor nodig is, kijk ik kosteloos na — en blijkt er weinig te halen, dan hoor je dat.